รักแท้ไม่แพ้ระยะทาง วิธีการสร้างพื้นที่ปลอดภัยเพื่อดูแลกายและใจของผู้สูงวัยเมื่อต้องอยู่ลำพัง

ปฏิเสธไม่ได้ว่า หนึ่งในสิ่งที่ Covid-19 ทิ้งไว้ คือความระแวงต่อพื้นที่ที่มีผู้คนหนาแน่น สำหรับคนที่มีสุขภาพแข็งแรงแล้ว การอยู่เพียงลำพังเป็นระยะยาวอาจสร้างเพียงปัญหาทางใจ แต่กับกลุ่มเปราะบางเช่นผู้สูงอายุ การอยู่คนเดียวเป็นเวลานานหมายถึงความเสี่ยงต่อปัญหาทั้งทางกายและใจ เราจึงมีวิธีที่จะสร้างพื้นที่ปลอดภัยเพื่อดูแลกายและใจของผู้สูงวัยเมื่อต้องอยู่ลำพัง

องค์ประกอบของพื้นที่ปลอดภัย

การสร้างพื้นที่ปลอดภัยสำหรับผู้สูงอายุนั้น จำเป็นต้องให้ความสำคัญกับรายละเอียดขององค์ประกอบต่างๆในพื้นที่ เพราะแม้เพียงเรื่องเล็กน้อยที่ถูกละเลย อาจนำไปสู่ความเสี่ยงที่คาดไม่ถึง

1. พื้น

• เพื่อลดความเสี่ยงในการสะดุดล้มของผู้สูงอายุ พื้นควรเป็นพื้นเรียบ ปราศจากสิ่งของระเกะระกะ รวมถึงพรมปูพื้น

• พื้นห้ามลื่นอย่างเด็ดขาด หากมีความจำเป็นต้องเปียกน้ำ เช่น ระเบียง ควรปูด้วยวัสดุกันลื่น และสร้างทางระบายน้ำที่มีประสิทธิภาพ

• ความแข็งของพื้นที่ปลอดภัยต้องพอเหมาะ พื้นที่นุ่ม หรือยวบเกินไป เช่น พรมหนา จะทำให้คนชราทรงตัวลำบาก

• ถ้าเป็นไปได้ ควรใช้วัสดุปูพื้นที่รองรับแรงกระแทกได้ดี เพื่อความปลอดภัย และลดอาการบาดเจ็บหากมีการล้มกระแทก

• ลูกนอนบันไดควรมีความกว้างเพียงพอสำหรับการวางเท้าได้อย่างมั่นคงก่อนจะก้าวไปยังบันไดขั้นถัดไป และบันไดไม่ควรชันเกินไป

• พื้นที่ดีควรเรียบเสมอกัน ไม่ควรมีความต่างระดับ หรือมีรอยปริแตก หากจำเป็นต้องมีพื้นที่ต่างระดับ ควรทำขั้นบันไดให้ชัดเจน หรือสร้างทางลาด (slope) ซึ่งยังเหมาะสมต่อการใช้งานของผู้สูงอายุที่จำเป็นต้องพึ่งรถเข็นอีกด้วย แต่ทั้งนี้ต้องระวังไม่ให้มีความชันมากเกินไป

2. แสงสว่าง

• มืดเกินก็ไม่ดี การคลำหาทางในที่มืดอาจทำให้ผู้สูงอายุล้ม

• สว่างเกินก็ไม่ได้ ผู้สูงวัยจะเกิดอาการวิงเวียนเมื่อสายตาสัมผัสกับแสงที่จ้า

• การเปลี่ยนแปลงของระดับแสงที่แตกต่างกันมากอาจไม่ปลอดภัย ควรมีพื้นที่ให้คนชราค่อยๆปรับการขยายของม่านตา เช่น บริเวณเชื่อมต่อระหว่างพื้นที่แสงจ้านอกอาคารและพื้นที่แสงน้อยในอาคาร ควรมีชายคาสำหรับปรับสายตา

• ระบบเปิดปิดไฟแบบอัตโนมัติด้วยเซนเซอร์ (Sensors) จะช่วยอำนวยความสะดวกแก่ผู้สูงอายุเมื่อลุกออกจากที่นอนในตอนกลางคืนมีแสงสว่างเพียงพอที่จะมองเห็น ลดความเสี่ยงเมื่อต้องคลำหาสวิตช์ไฟในความมืด

3. อุณหภูมิ

• เนื่องจากผู้สูงอายุเป็นกลุ่มบุคคลเปราะบาง บริเวณที่อยู่จึงไม่ควรมีอุณหภูมิสูงหรือต่ำเกินไป

• ไม่ควรจัดให้พื้นที่ที่มีอุณหภูมิสูงมากและต่ำมากอยู่ติดกัน การเคลื่อนที่ผ่านจุดที่มีความแตกต่างของอุณหภูมิที่ต่างกันมากจะทำให้ผู้สูงวัยปรับตัวไม่ทัน

4. การจัดพื้นที่

• เพื่อความปลอดภัย หลีกเลี่ยงการหันเหลี่ยมมุมที่แหลมคมของเครื่องเรือนหรือส่วนประกอบอาคารออกภายนอก อาทิ มุมโต๊ะ ขอบลูกนอนบันได เพื่อลดความเสี่ยงจากการชนกระแทก หรือใช้ยางกันมุมหรือปลอกหุ้มมุมโต๊ะมาติดตั้งในกรณีที่เลี่ยงไม่ได้

• ห้องที่โปร่งโล่ง เรียบง่าย มีข้าวของน้อยชิ้น จะปลอดภัย และลดความเสี่ยงจากการสะดุดล้ม และการสะสมของฝุ่นละออง อีกทั้งยังง่ายต่อการทำความสะอาด

• หากเป็นได้ สิ่งของเครื่องเรือนขนาดใหญ่ควรมีที่ตั้งถาวร ไม่ควรเคลื่อนย้ายโดยไม่จำเป็น เพราะตำแหน่งที่คุ้นเคยจะช่วยทำให้ผู้สูงอายุเกิดกิจวัตรประจำวันที่สม่ำเสมอ เป็นผลดีต่อสุขภาพและความจำ

• ไม่ควรจัดวางสิ่งของที่ผู้สูงอายุจำเป็นต้องใช้อยู่ในตำแหน่งที่สูงหรือต่ำเกินไป เพราะการเอื้อมหรือก้มไปหยิบของอาจทำให้เกิดการบาดเจ็บได้ นอกจากนี้ การก้ม ยืด หรือเปลี่ยนอิริยาบถอย่างรวดเร็วยังมีความเสี่ยงให้คนชราเกิดอาการวูบ

5. ประตู

• ประตูที่เหมาะสมและปลอดภัยที่สุดสำหรับผู้สูงอายุ คือประตูบานสไลด์ หรือประตูบานเฟี้ยมซึ่งมีน้ำหนักเบา สามารถเปิดปิดได้ง่าย อีกทั้งยังสะดวกต่อผู้ที่ต้องพึ่งพารถเข็นอีกด้วย

• ถ้าจำเป็นต้องใช้ประตูบานสวิง (ชนิดที่เห็นกันทั่วไปตามบ้าน) ควรติดตั้งประตูให้เปิดได้โดยการผลักออกจากห้อง เพราะหากคนชราที่พักอยู่ในห้องล้มอยู่ที่ประตู คนที่มาช่วยเหลือจะได้เปิดประตูเข้าไปโดยง่าย

• ในอาคารที่มีผู้อาศัยอยู่รวมกันหลายคน หากเป็นไปได้ควรติดตั้งระบบการเปิด-ปิดประตูอัตโนมัติโดยใช้เซนเซอร์ตรวจจับ เพื่อหลีกเลี่ยงการแพร่กระจายของเชื้อโรคจากการสัมผัสประตู

• ใช้ระบบกุญแจที่ผู้สูงอายุสามารถปิดเปิดเองได้ง่าย

• ควรจัดเตรียมกุญแจสำรอง และเก็บไว้ในที่ลับและปลอดภัย แต่ยังต้องง่ายต่อการเข้าถึง เพราะในกรณีฉุกเฉิน คนที่มาช่วยเหลือจะต้องสามารถเข้าถึงตัวผู้สูงวัยได้อย่างรวดเร็ว

6. อุปกรณ์ช่วยพยุง

• หากมีสิ่งที่ช่วยผู้สูงอายุในการพยุงตัว จะทำให้พวกท่านเคลื่อนที่ หรือประกอบกิจกรรมต่างๆได้อย่างสะดวกและปลอดภัยขึ้น ดังนั้นจึงควรติดตั้ง Grab bar (ราวพยุงตัว / ราวกันลื่น) ในพื้นที่พักอาศัยที่มีคนชรา ผู้มีปัญหาในการเดิน หรือมีความเสี่ยงที่จะหกล้ม โดยเฉพาะบริเวณที่มีความเสี่ยงสูง อาทิ ห้องน้ำ ทางเดิน บันได หรือทางลาด

• อย่างไรก็ตาม อาคารที่มีผู้ใช้งานร่วมกันจำนวนมาก เช่น สถานพยาบาล คอนโด หรือบ้านพักคนชรา ทางเลือกที่เป็นของใช้ส่วนบุคคลอย่าง Walker (อุปกรณ์ช่วยเดิน) นอกจากจะทำให้ผู้ใช้งานรู้สึกมั่นคงและมั่นใจในการก้าวเดินแล้ว ยังสามารถช่วยลดโอกาสในการติดเชื้อจากการจับ Grab bar ร่วมกันได้ แต่หากไม่มี ก็ควรทำความสะอาด Grab bar และบริเวณที่มีคนสัมผัสจำนวนมากเป็นประจำ

7. การระบายอากาศ

• เพื่อสุขอนามัยที่ดี พื้นที่พักอาศัยควรติดตั้งหน้าต่างให้เพียงพอให้อากาศถ่ายเทได้สะดวก

• อากาศควรมีการไหลเวียนได้ตลอดเวลา หากมีช่องให้อากาศไหลเข้าแล้ว ควรมีช่องให้อากาศไหลออกด้วย

• ควรทำความสะอาดระบบปรับอากาศอยู่เสมอ

• สำหรับพื้นที่ที่มีมลภาวะทางอากาศ เช่น ฝุ่นละอองจากการเผาไหม้ พื้นที่ติดถนนซึ่งมีการจราจรหนาแน่น ควรติดตั้งเครื่องกรองอากาศ ยิ่งมลภาวะสูง ยิ่งควรทำความสะอาดแผ่นกรองถี่มากขึ้น

ห้องที่ปลอดภัย

ในการจัดพื้นที่บางห้องนั้น มีหลักการที่ต้องคำนึงถึงนอกเหนือจากรายละเอียดในบทความก่อนหน้านี้ เพื่อความปลอดภัยที่สูงขึ้น

1. ห้องนอน

• ห้องนอนของผู้สูงอายุควรตั้งอยู่ชั้นล่างของอาคารเพื่อความปลอดภัยและลดความเสี่ยงจากการเกิดอุบัติเหตุเมื่อขึ้นลงบันได

• พื้นที่ชั้นล่างง่ายต่อการเข้าถึงจากภายนอกเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน

• ผู้สูงอายุยังสามารถได้ยินและสัมผัสถึงผู้คนและบรรยากาศภายนอกอาคารจากชั้นล่างได้ชัดเจนมากกว่าจากพื้นที่ชั้นบน ซึ่งช่วยบรรเทาความรู้สึกเดียวดายได้

2. ห้องน้ำ และห้องสุขา

• ติดตั้งฐานเสริมรองนั่งชักโครก (Toilet seat riser) เพื่อเพิ่มความปลอดภัยในการใช้งาน และหลีกเลี่ยงอาการวิงเวียนหรือเสียการทรงตัวจากการลุกขึ้นยืนกะทันหันของผู้สูงวัย ซึ่งอาจนำไปสู่อุบัติเหตุได้

• ติดตั้งที่นั่งในส่วนอาบน้ำ ผู้สูงอายุไม่ควรต้องยืนนานระหว่างการชำระล้าง

• ส่วนอาบน้ำฝักบัวและอ่างอาบน้ำควรแยกออกจากกัน เนื่องจากการเข้าและออกจากอ่างอาบน้ำ มีโอกาสสูงที่ผู้สูงวัยจะเกิดอุบัติเหตุจากการลื่นล้ม

• พื้นกระเบื้องห้องน้ำต้องไม่ลื่น และควรง่ายต่อการทำความสะอาด

• เพื่อความปลอดภัย ห้องน้ำควรโล่ง ปราศจากสิ่งของระเกะระกะ เพื่อลดโอกาสในการสะดุดล้มหรือชนกระแทก

• การติดตั้ง Grab bars นอกจากประโยชน์ในด้านความปลอดภัยแล้ว ผู้สูงอายุยังสามารถเกาะยึด และพยุงตัวลุกขึ้นได้เองหากหกล้ม

• อ่างล้างมือไม่ควรสูงหรือต่ำเกินไป เพื่อให้คนชราไม่ต้องก้มหรือเอื้อมตัวขณะใช้งาน ลดความเสี่ยงจากการเสียการทรงตัว

• สำหรับห้องน้ำในพื้นที่ส่วนรวม เช่น บ้านพักคนชรา นอกจากองค์ประกอบด้านความปลอดภัยทางกายภาพแล้ว ควรลดโอกาสในการแพร่กระจายของเชื้อโรคจากการสัมผัสด้วย อาทิ ก๊อกน้ำล้างมือ ด้ามจับแบบขาเดียวจะมีพื้นที่ในการสัมผัสน้อยกว่าด้ามจับแบบกากบาทซึ่งต้องใช้ทั้งมือในการบิดเปิดน้ำ แต่ถ้าให้ดีทีสุดคือก๊อกน้ำระบบเปิดปิดอัตโนมัติด้วยเซ็นเซอร์ ซึ่งไม่จำเป็นต้องมีการสัมผัสเลย

เปลี่ยนแปลงอย่างปลอดภัย

วิธีการปฏิบัติตัวที่ถูกต้องต่อผู้สูงอายุเมื่อจำเป็นต้องมีการเปลี่ยนแปลงในพื้นที่พักอาศัย

1. การเคลื่อนย้าย เปลี่ยนแปลงตำแหน่งสิ่งของ หรือสภาพแวดล้อม

• เมื่อใดก็ตามที่จำเป็นต้องเคลื่อนย้ายตำแหน่งของสิ่งของ หรือเปลี่ยนแปลงพื้นที่พักอาศัย อย่าลืมแจ้งผู้สูงอายุล่วงหน้า นอกจากเป็นการให้ความสำคัญและให้เกียรติท่านในฐานะผู้อยู่อาศัยแล้ว ยังดีต่อความรู้สึกที่ได้มีส่วนร่วมในการเปลี่ยนแปลง

• ค่อยๆปรับ ค่อยๆเปลี่ยน การเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมอย่างปัจจุบันทันด่วนแม้จะโดยความตั้งใจที่ดี อาจทำให้ผู้สูงอายุเผชิญกับปัญหาในการปรับตัว และรู้สึกหดหู่ซึมเศร้า เนื่องจากคนชราไม่คุ้นชินกับสภาพแวดล้อมใหม่ และปัญหาด้านความปลอดภัยจากโอกาสเกิดอุบัติเหตุที่เพิ่มขึ้นเมื่อต้องอาศัยในพื้นที่ที่ไม่คุ้นเคย

• สำหรับผู้สูงวัยแล้ว พวกท่านมีความผูกพันต่อสิ่งของ ตำแหน่งที่ตั้ง และสภาพแวดล้อมที่คุ้นเคย การเคลื่อนย้ายหรือทิ้งสิ่งต่างๆที่มีความหมายต่อพวกท่านจะสร้างความรู้สึกหงุดหงิดรำคาญใจแก่ผู้สูงอายุโดยไม่ตั้งใจ สิ่งของบางอย่าง ผู้สูงวัยอาจมีความรู้สึกที่มากยิ่งกว่าความผูกพัน แต่คือความรู้สึกหวงแหน ความเป็นเจ้าของ และให้ค่าสิ่งของนั้นในฐานะสิ่งแสดงตัวตนของท่าน การจัดแจงจัดการสิ่งของนั้นเองโดยปราศจากความยินยอมของผู้สูงอายุ แม้จะด้วยเหตุผลทางความปลอดภัย อาจทำให้ท่านรู้สึกโกรธเคืองได้

• หากจำเป็นต้องมีการเปลี่ยนแปลง การชี้แจงผู้สูงอายุถึงเหตุผลเป็นเรื่องจำเป็น ไม่ว่าความจำเป็นในการเปลี่ยนแปลงเป็นเช่นไร การคำนึงถึงจิตใจของผู้สูงวัยก็สำคัญไม่แพ้กัน

2. การทำความสะอาด

เมื่อถึงเวลาที่ต้องทำความสะอาด ความปลอดภัยเป็นสิ่งที่ต้องคำนึงถึงไม่แพ้กัน บรรจุภัณฑ์สารเคมีที่ใช้จึงควรโปร่งใสจนสามารถมองเห็นวัตถุภายในได้ชัดเจน และมีสัญลักษณ์แสดงอันตรายระบุไว้บนบรรจุภัณฑ์ เพื่อป้องกันความเข้าใจผิดของผู้สูงวัยหรือเด็กเล็กๆ

เทคโนโลยีสร้างความปลอดภัย

สำหรับบุคคลเปราะบางอย่างผู้สูงอายุแล้ว มีโอกาสสูงที่เหตุการณ์ไม่คาดฝันจะนำมาสู่ความสูญเสีย การเฝ้าระวังและเข้าช่วยเหลืออย่างทันท่วงทีจะช่วยลดความเสี่ยงและเพิ่มความปลอดภัยได้มาก โชคดีที่พัฒนาการของเทคโนโลยีในปัจจุบันทำให้มีทางเลือกใหม่ๆในท้องตลาดมากมายที่ตอบโจทย์ด้านความปลอดภัยในผู้สูงอายุ และเราขอนำเสนออุปกรณ์บางรายการที่จะช่วยดูแลสุขภาพกายของคนที่เรารักมากที่สุด

1. ระบบตอบสนองอย่างทันท่วงทีและกระดิ่งเตือนภัย (Easy-to-use alarm bells or Personal emergency response systems: PERS)

• เทคโนโลยีนี้ช่วยให้ผู้สูงวัยเรียกหาความช่วยเหลือได้เพียงปลายนิ้วสัมผัส โดยการกดปุ่มหรือดึงเชือกฉุกเฉิน

• อุปกรณ์บางรุ่นจะมาพร้อมวิทยุสื่อสารสำหรับให้คนชราติดต่อกับผู้ดูแลได้ทันทีที่สัญญาณฉุกเฉินดังขึ้น

• นอกจากนี้แล้ว บางรุ่นยังมีระบบตรวจจับการหกล้มอัตโนมัติติดตั้งไว้บนกระดิ่งเตือนภัยแบบสวมใส่บนร่างกาย ซึ่งจะเรียกหาความช่วยเหลือได้อย่างอัตโนมัติทันทีเมื่อตรวจพบการหกล้ม

2. ระบบสังเกตการณ์ผู้สูงวัย (Monitoring system)

• ในการเลือกใช้เทคโนโลยีตัวนี้จำเป็นต้องคำนึงถึงความสบายใจของผู้ถูกสังเกตุการณ์

• ทำให้มั่นใจว่าได้ติดตั้งครอบคลุมบริเวณที่ผู้สูงอายุจะใช้งานทั้งหมด เพราะไม่มีใครทราบได้ล่วงหน้าว่าเหตุการณ์ไม่คาดฝันกับคนชราจะเกิดขึ้นเมื่อไรและที่ไหน

3. นาฬิกาอัจฉริยะ (Smart watch)

• สามารถติดตามสถานะของสุขภาพ และสวัสดิภาพของผู้สวมใส่ และประมวลผลให้เห็นแบบทันท่วงที

• ผู้สูงวัยจะรู้สึกดีและสนุก ไปพร้อมกับเพิ่มความตระหนักถึงความสำคัญในการดูแลสุขภาพ เมื่อได้รับรู้ถึงตัวเลขทางสุขภาพของตนเองที่เปลี่ยนแปลงไปในแต่ละช่วงเวลา และสร้างลักษณะนิสัยที่ดีในการสวมใส่อุปกรณ์ติดตัวตลอดเวลา

เทคโนโลยีดีต่อใจ

ปฏิเสธไม่ได้ว่าเทคโนโลยีมีประโยชน์อย่างยิ่งระหว่างช่วง “อยู่บ้าน หยุดเชื้อ เพื่อชาติ” ที่ช่วยลดความอ้างว้างไปพร้อมกับอำนวยความสะดวกให้ชีวิตที่ถูกจำกัด แม้ปัจจุบันเราจะผ่านพ้นช่วงเวลานั้นไปแล้วและออกมาใช้ชีวิตภายนอกได้เกือบปกติ แต่สำหรับผู้สูงอายุที่ต้องอยู่บ้านตามลำพังแล้ว เทคโนโลยีเหล่านั้นน่าจะถูกนำมาใช้เพื่อสร้างเสริมสุขภาพใจของพวกท่าน

1. ผู้ช่วยส่วนตัวเสมือนจริง (Virtual assistants)

• ไม่ใช่ผู้สูงวัยทุกคนที่เปิดรับกับเทคโนโลยีใหม่ๆ ลูกหลานจึงควรสร้างช่วงเวลาที่มีค่ากับพวกท่าน และทดลองใช้งานไปด้วยกัน

• เมื่อพวกท่านเปิดใจแล้ว เทคโนโลยี Virtual Assistant นี้จะช่วยให้พวกท่านมีชีวิตที่ดีขึ้นอย่างมากในหลายๆด้าน ระบบสั่งการด้วยเสียง (Voice-activation) อย่าง Amazon Echo หรือ แท็บเล็ต อย่าง iPad หรือ Samsung tablets สามารถใช้เพื่อติดต่อเรียกหาความช่วยเหลือเมื่อมีเหตุฉุกเฉิน สั่งสินค้าที่ต้องการ หรือหาความบันเทิงยามเหงา

• ความสามารถในการใช้งานเทคโนโลยีจะเพิ่มพูนความรู้สึกพึ่งพาตัวเองได้ ซึ่งดีต่อสุขภาพจิตของผู้สูงอายุ

• อย่างไรก็ตาม เพื่อป้องกันการกระจายของเชื้อโรค อุปกรณ์ต่างๆจึงไม่ควรถูกใช้งานร่วมกับผู้อื่น

2. การสื่อสารผ่านช่องทางออนไลน์

• เป็นที่รู้ว่าความเหงาบ่อนทำลายพลังใจ สำหรับผู้สูงอายุที่สามารถเข้าถึงเทคโนโลยีได้ อย่าลืมแนะนำให้พวกท่านรู้จักกับโปรแกรมออนไลน์อย่าง Zoom, Google Hangouts หรือ Skype เพื่อพบปะผู้คุยกับเพื่อนฝูงและลูกหลาน แม้ไม่ได้เจอตัวจริง แต่แค่โอกาสที่ได้ฟังเสียง ได้เห็นหน้า ได้ทักทาย ไต่ถามทุกข์สุข และเล่าเรื่องราวในชีวิต เทคโนโลยีจะช่วยบรรเทาความเดียวดายของผู้สูงอายุได้เยอะมาก

• หากผู้สูงอายุได้รับรู้ถึงสถานการณ์ของโลกภายนอกที่บางทีพวกท่านอาจมีข้อจำกัดในการออกไปสัมผัส จะช่วยลดความเคร่งเครียดและความวิตกกังวลลงได้

3. ชมภาพยนตร์

• การเจริญเติบโตของช่องทางของสื่อจำพวก video streaming ทำให้ใครๆก็เข้าถึงภาพยนตร์ หรือซีรี่ส์เรื่องดังได้โดยง่าย ผ่าน Netflix

• ชมรายการโปรดย้อนหลัง ดูคลิปสนุกๆจากรอบโลกผ่าน YouTube

• ค้นพบพรสวรรค์และงานอดิเรกใหม่ๆจากวีดีโอสอนทำกิจกรรมในบ้าน เช่น ทำขนม ปลูกต้นไม้

• บริหารร่างกายกับช่องสอนโยคะ หรือไทเก๊ก ทั้งนี้ อย่าลืมปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนให้ผู้สูงอายุเริ่มประกอบกิจกรรมที่อาจส่งผลกระทบต่อร่างกายได้

4. อาหารจานร้อน

• ปัจจุบันนี้ ด้วยวิทยาการและความก้าวหน้าของระบบสั่งสินค้าออนไลน์และธุรกิจขนส่ง อาหารอร่อย วัตถุดิบหายาก และสินค้าตรงใจ ก็หาได้ง่ายเพียงปลายนิ้ว

• สารพัดผู้ประกอบการในท้องตลาด อาทิ Amazon, eBay, Lazada, Shopee, Food Panda, Grab Food, LINE Man และ Get

• หากผู้สูงอายุสามารถใช้งานเทคโนโลยีได้แล้ว พวกท่านจะรู้สึกมีกำลังใจจากการที่ได้พึ่งพาตัวเองแม้ไม่สามารถออกข้างนอกได้

• นอกจากนี้แพลตฟอร์มจำหน่ายสินค้าออนไลน์ยังเพิ่มทางเลือกของสินค้าและอาหารตามความต้องการที่จำเพาะเจาะจง เช่น เมนูที่หวานน้อย เค็มน้อย อาหารเพื่อสุขภาพ อาหารที่ปราศจากส่วนประกอบที่อาจมีผลข้างเคียงหากรับประทานร่วมกับยาที่ใช้ประจำ

• ในระยะที่การแพร่ระบาดของเชื้อโรคยังไม่จบลง การแยกภาชนะในการรับประทาน ไปจนถึงแยกคนชราออกจากกันเมื่อรับประทานอาหาร อาจเป็นสิ่งที่เหมาะสมกว่า แต่ทั้งนี้ ต้องระวังความรู้สึกแปลกแยกและเดียวดายของพวกท่าน เทคโนโลยีตามเนื้อหาก่อนหน้านี้จะช่วยท่านได้

กิจกรรมนำสุข

เมื่อครบองค์ประกอบทางกายภาพที่จะช่วยเสริมสร้างพื้นที่ปลอดภัยแก่ผู้สูงวัยที่ต้องอยู่ลำพังแล้ว กิจกรรมบางอย่างยังช่วยเสริมสร้างสุขภาวะที่ดี และการรับรู้ในเป้าประสงค์ (Sense of Purpose) ของการดูแลสุขภาพกายและใจ

1. พื้นที่กิจกรรม

• การจัดโซนหนึ่งในบริเวณพักอาศัยเป็นพื้นที่สำหรับประกอบกิจกรรมช่วยทำให้ผู้สูงอายุรู้สึกกระตือรือร้นที่จะขยับแข้งขยับขา

• เพียงการมองเห็นพื้นที่เหล่านั้นก็สามารถกระตุ้นจินตนาการถึงการออกกำลังกาย หรือเตือนใจให้ไม่อยู่เฉยๆ ยกตัวอย่างเช่น ผู้สูงวัยอาจรู้สึกอยากว่ายน้ำเมื่อเห็นสระว่ายน้ำ การเห็นภาพในหัวยังช่วยสร้างกิจวัตรประจำวันเพื่อสุขภาพที่ดี

• อย่างไรก็ตาม จำเป็นต้องให้ความใส่ใจดูแลพื้นที่เหล่านั้นเป็นพิเศษ เนื่องจากมีโอกาสที่จะเกิดอุบัติเหตุสูง

2. บันทึกเรื่องราวในแต่ละวัน

• การเขียนบันทึกประจำวันนั้นส่งผลดีต่อทั้งสมองและร่างกายของคนชรา

• ยิ่งกว่านั้นยังกระตุ้นการสร้างภูมิคุ้มกัน

• บันทึกประจำวัน สามารถเป็นได้ทั้งการบันทึกลงหน้ากระดาษด้วยดินสอ หรือพิมพ์ลงคอมพิวเตอร์ ไปจนถึงบันทึกเสียง

3. ศาสนากับการทำสมาธิ

การฝึกจิตทำสมาธิส่งผลดีอย่างมหาศาลต่อสุขภาพทั้งกายและใจ ไม่ว่าจะเป็นการนั่งสมาธิในชีวิตประจำวัน หรือเข้าร่วมกิจกรรมกับศาสนสถานตามความศรัทธา

4. รักษากิจวัตรประจำวัน

• การดำเนินชีวิตตามรูปแบบกิจวัตรประจำวันส่งผลดีต่อระบบความคิดของผู้สูงอายุ

• มีโอกาสสูงกว่า ที่ผู้สูงวัยซึ่งละเลยต่อตารางเวลากิจกรรมประจำวันจะเกิดอาการสมองเสื่อม

• เพื่อป้องกัน จึงควรช่วยพวกท่านทำตามตารางเวลา อาจทำเป็นรายการเช็กลิสท์รายวัน หรือกำหนดตารางเวลาที่จำเพาะเจาะจงไปเลย

5. ระวังท่าทาง

• ท่าทางในการประกอบกิจกรรมบางอย่างเป็นระยะเวลานานอาจทำให้ผู้สูงอายุเกิดอาการวูบได้ เนื่องจากเลือดไหลเวียนไปเลี้ยงส่วนต่างๆของร่างกายได้ไม่เพียงพอ หรืออาการปวดเจ็บของร่างกายบางส่วน

• ท่าทางดังกล่าวอาจเกิดจากกิจกรรมธรรมดาในชีวิตประจำวัน อาทิ การนั่งถักไหมพรม ดูโทรทัศน์ หรือทำความสะอาดบ้าน

• ท่วงท่าที่ไม่ถูกหลักการยศาสตร์สามารถป้องกันได้โดยการจัดการเฟอร์นิเจอร์ที่ใช้ให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม หรือเสริมอุปกรณ์บางอย่างเพื่อให้รองรับสรีระอย่างถูกต้อง และลดอาการเจ็บปวดจากการอยู่ในท่าทางที่ผิดเป็นเวลานาน เพื่อลดปัญหาสุขภาพและเพิ่มคุณภาพชีวิตของคนชรา

6. สัตว์เลี้ยงและธรรมชาติ

• กิจกรรมที่ได้ใกล้ชิดธรรมชาติ เช่น การปลูกต้นไม้ หรือเลี้ยงสัตว์ สามารถสร้างความสุขทางใจ

• ทำให้ผู้สูงวัยมีการรับรู้ถึงเป้าหมายที่ชัดเจน และหน้าที่ที่จะต้องตื่นมาทำในทุกเช้า

นี่เป็นเพียงไอเดียที่แนะนำส่วนหนึ่ง ซึ่งไม่ใช่เช็กลิสท์ที่สมบูรณ์แบบ ผู้สูงอายุต่างคนก็มีความสนใจและความชอบที่แตกต่างกัน ประยุกต์ไอเดียเหล่านี้กับความไลฟ์สไตล์ส่วนบุคคลเพื่อส่งเสริมสุขภาวะที่ดีกว่า และความสุขกายสุขใจของผู้สูงวัยที่เรารัก คือความสุขของลูกหลานเช่นกัน

และหากคุณมีไอเดียในการปรับปรุงพื้นที่ปลอดภัยเพื่อดูแลกายและใจของผู้สูงวัย อย่าลืมส่งต่อสิ่งดีๆให้ผู้อื่น เริ่มจากคอมเมนท์ตรงนี้เลย!

(บทความประชาสัมพันธ์ Blue Oak นวัตกรรมเพื่อความปลอดภัยในที่พักอาศัยสำหรับผู้สูงวัย)

Tags #ผู้สูงอายุ #ผู้สูงวัย #คนชรา #กิจกรรม #สุขภาพ #ปลอดภัย #คุณภาพชีวิต